دیده بان میانکاله

وبلاگ شخصی حر منصوری

هشدار درباره تغییر اکوسیستم خزر
ساعت ٢:٤۱ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/۱/٢۸  کلمات کلیدی: مصاحبه های من ، فعالیتهای من

 

هشدار درباره تغییر اکوسیستم خزر

آرمان - محمدجواد صابری: پروژه‌های انتقال آب در ایران در سال‌های اخیر همواره مورد بحث بوده است. طی سال گذشته و امسال انتقال آب از استانی به استان دیگر ابعاد تازه‌ای پیدا کرده است. در اصفهان روستاییان ناراضی لوله‌های انتقال آب را شکستند و در اهواز زنجیره انسانی انتقاد به انتقال آب کارون چندین بار تشکیل شد. در همین حال اخبار تازه‌ای از اجرای یک پروژه دیگر انتقال آب مخابره شده است و این‌بار قرار است آب دریای خزر به سمنان برود. درحال حاضر میزان شوری دریای خزر 13 گرم نمک به ازای هر لیتر است و از آنجا که قرار است 250 میلیون متر مکعب آب در سال از این دریاچه به سمنان منتقل شود بنابراین، با توجه به اینکه به ازای شیرین‌کردن هر لیتر آب 13 گرم نمک به دریاچه بازگردانده می‌شود، در طول سال و برای 250 میلیون مترمکعب میزان نمک چیزی حدود 5/32 میلیون تن خواهد شد که برای اکوسیستم خزر چنین شوری فاجعه به‌بار می‌آورد.

 

انتقال آب خزر از تائید تا تکذیب

قائم‌مقام وزیر نیرو با اعلام اینکه فاز اول مطالعه برای انتقال آب دریای خزر به سمنان انجام شده، به مهر گفته است: انتقال 200 میلیون مترمکعب آب برای مصارف شرب و صنعت در این طرح مدنظر قرار دارد. ستار محمودی با تاکید بر وجود مباحث زیست‌محیطی درباره طرح انتقال آب دریای خزر به مرکز ایران تصریح کرده است: ابتدا باید آب دریا شیرین و سپس منتقل شود و این روش اجرای طرح هم اکنون مورد تایید سازمان محیط‌زیست نیز است. با این حال، معاون دریایی سازمان محیط‌زیست گفته است: سازمان محیط‌زیست بارها مخالفت خود را با طرح انتقال آب از خزر به سمنان به‌دلیل آسیب‌های زیست‌محیطی که این اقدام برای اکوسیستم خزر دارد عنوان کرده و به هیچ عنوان تائیدیه‌ای برای اجرای هیچ یک از روش‌های اجرای این طرح صادر نکرده است. محمدرضا کرباسی با بیان اینکه اسراف و هدردادن منابع آب برای کشور اسلامی ایران که از مناطق خشک کره زمین استغیر قابل توجیه است، خاطرنشان کرده است: وزارت نیرو با سرمایه سه میلیارد دلاری که برای این طرح هزینه می‌کند می‌تواند از هدررفت میلیون‌ها مترمکعب آب در بخش کشاورزی با سرمایه‌گذاری در پروژه آبیاری تحت فشار جلوگیری کند. او با اشاره به اینکه راندمان آبیاری در کشور درحال حاضر کمتر از 30 درصد است، تصریح کرده است: با سرمایه‌گذاری در این بخش سالانه می‌توان بیش از 250 میلیون مترمکعب آب صرفه‌جویی کرد. معاون دریایی سازمان محیط‌زیست با اشاره به آسیب‌های زیست‌محیطی که این انتقال آب برای محیط‌زیست خزر به بار می‌آورد، گفته است: درصورت استفاده از آب شیرین‌کن‌ها میزان نمک دریای خزر در طول یکسال 32 میلیون تن افزوده می‌شود که این میزان شوری برای اکوسیستم خزر فاجعه زیست محیطی به بار می‌آورد.

 

انتقال آب خزر امکان‌پذیر نیست

وقتی قرار است آب از یک منطقه به منطقه دیگر منتقل شود، برخی با این ادعا که مصالح ملی بر مصالح منطقه‌ای اولویت دارد انتقادات مردم محلی را غیر قابل قبول می‌دانند. نماینده مردم لاهیجان در مجلس ارزیابی خود از طرح انتقال آب دریای خزر به سمنان را با همین بحث آغاز می‌کند و می‌گوید: در اینباره بحثی نیست که منابع یک کشور به همه شهروندان آن تعلق دارد. همان‌طور که نفت جنوب تامین‌کننده بسیاری از نیازهای دیگر استان‌های کشور است اگر طرحی منطقی برای استفاده از آب شمال وجود داشته باشد کسی معترض آن نیست. ایرج ندیمی در گفت‌وگو با آرمان ادامه می‌دهد: برآورد‌ها نشان می‌دهد انتقال آب از خزر به سمنان یا هر استان دیگر اگر مشکلات زیست‌محیطی به دنبال نداشته باشد از نظر اقتصادی مقرون به‌صرفه نیست، همان‌طور که اگر توجیهات اقتصادی هم برای آن وجود داشته باشد به نظر نمی‌رسد بودجه عمرانی کشور اجازه اجرای چنین طرح‌های بزرگی را به‌ما بدهد. به گفته او بودجه عمرانی سال جاری 57 هزار میلیارد تومان بوده است که تنها شش هزار میلیارد تومان آن تامین شده است و به نظر نمی‌رسد تا پایان سال این رقم به بیشتر از 11 هزار میلیارد تومان برسد. این نماینده مجلس تصریح می‌کند: در چنین شرایطی چطور ما از اجرای طرحی حرف می‌زنیم که میلیارد‌ها تومان خرج برمی‌دارد. همچنین نماینده آستانه‌اشرفیه در مجلس به آرمان می‌گوید: عنوان شده است آب خزر به دریاچه ارومیه می‌رود، خزر به خلیج‌فارس وصل می‌شود و ... به‌نظرم مسئولان بهتر است به‌جای مطرح کردن این طرح‌های عمرانی به فکر رفع مشکلات کوچک‌تر باشند. محمدحسین قربانی ادامه می‌دهد: وزارت نیرو در ساده‌ترین خدمات خود مانده است. هنوز مزارع گیلان با شیوه‌های سنتی آبیاری می‌شود و بسیاری از روستاها برق ندارند و مردم برای دریافت یک کنتور باید شش ماه در نوبت قرار بگیرد. در چنین شرایطی حرف‌زدن درباره اجرای چنین طرح‌هایی چه معنایی دارد؟

 

برنامه‌ریزی بر اساس منابع

دستکاری‌هایی که در طبیعت انجام می‌شود، اغلب مشکلات غیرقابل پیش‌بینی و جبران‌ناپذیری به‌وجود آورده است. یک کارشناس محیط‌زیست در گفت‌وگو با آرمان عنوان می‌کند: اگر برنامه‌ریزی درستی وجود داشت استان سمنان در زمینه آب مشکل پیدا نمی‌کرد و نیازمند آب خزر نبود. دستکاری‌های انجام شده مشکل‌ساز شده است و حالا هم اگر در طبیعت دستکاری کنیم به مشکل برمی‌خوریم. حر منصوری تصریح می‌کند: همان‌طور که شاهد هستیم آمدن کشتی‌های تجاری به خزر یا برداشت منابع اکوسیستم آن را دچار مشکل کرده است. تعداد فوک‌های خزر از سه میلیون قلاده به 70 هزار قلاده رسیده است. انتقال آب خزر به سمنان نیز این مشکلات را تشدید می‌کند. همچنین نماینده لاهیجان در مجلس می‌گوید: به‌نظر می‌رسد راه‌حل مشکلات آبی استان سمنان انتقال آب خزر نیست بلکه می‌شود از نزولات آسمانی استفاده کرد به شرط اینکه برنامه‌ریزی درستی در این زمینه انجام شود. ندیمی ادامه می‌دهد: ساختن چند سد در استان و جلوگیری از به هرز رفتن آب‌ها منطقی‌تر است و به‌نظرم مسئولان به‌جای فکرکردن به طرح‌های میلیاردی به این طرح‌های کوچک‌تر فکر کنند ضمن اینکه، معتقدم اگر نهایتا قرار است طرح انتقال آب خزر به سمنان هم اجرا شود، دولت آن را انجام ندهد، بلکه کار را به بخش خصوصی بسپارد.

http://armandaily.ir/?News_Id=62894